6-9 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Altı-dokuz ay arasında oturma, nesneleri iki eliyle keşfetme ve sosyal oyunlar daha görünür olabilir. Bakanlık protokolü bu aralıkta gelişimin aileyle birlikte değerlendirilip desteklenmesini önerir; hareket kadar iletişim ve günlük katılım da önemlidir.
Dönemin sonuna doğru kendi kendine oturma konumuna gelip desteksiz oturabilir; nesneyi bir elinden diğerine aktarabilir. Yaşına uygun yiyeceği parmaklarıyla kendine doğru çekmeye çalışırken el kullanımını görebilirsiniz. Düşmeye karşı yerde güvenli alan oluşturun.
Adı söylendiğinde bakması, yabancı kişilere farklı tepki vermesi, çeşitli heceler çıkarması ve ce-ee oyununa gülümseyerek katılması bu dönemde görülebilir. Onun sesini taklit edip yanıtını bekleyerek karşılıklı sırayı belirginleştirin.
Gözünün önünden çıkan bir nesneyi arayabilir ve iki nesneyi birbirine vurarak ses-sonuç ilişkisini keşfedebilir. Aynı oyunu farklı konumlarda tekrarlamak, neyi hatırladığını ve nasıl çözüm aradığını izlemenize yardımcı olur.
Yerde dönme, uzanma ve oturmaya geçme için güvenli boşluk bırakın; nesneyi hemen eline vermek yerine erişebileceği farklı yerlere koyun. Ce-ee, alkış ve karşılıklı ses oyunlarını kısa tutup onun devam işaretini bekleyin. Küçük parça ve yiyeceklerde boğulma güvenliğine dikkat edin.
Kazandığı bir beceri kaybolursa; hareketlerde belirgin asimetri, oturma, ses veya adına tepki, görsel takip, etkileşim ya da beslenmeyle ilgili kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Birkaç farklı alandaki gözlemi dönem sonunda hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk tanımadığı kişilerin yanında çekingen ya da tedirgin olur.
Tanımadığı kişilerin yanında çekingenlik göstermiyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Yeni durumlara ve kişilere nasıl tepki verdiğini izleyin; onu rahat ettiren şeyleri sürdürün.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk mutlu, üzgün, öfkeli, şaşkın gibi farklı yüz ifadeleri gösterir.
Farklı yüz ifadeleri görmüyorsanız gün içinde değişik anlarda gözlemleyip not edin.
Ne hissettiğini sözlerinizle, yüz ifadenizle ve ses tonunuzla gösterin: üzgün, kızgın, mutlu.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk adıyla seslendiğinizde size bakar.
Adıyla seslendiğinizde bakmıyorsa bunu sessiz bir ortamda, oyuncakla oyalanmadığı bir anda deneyin.
Adıyla seslenin ve baktığı şeyi tarif edin: "kırmızı, yuvarlak top."
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz yanından ayrılınca tepki verir: bakar, uzanır ya da ağlar.
Siz yanından ayrılınca tepki vermiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Sessizce kaybolmak yerine kısa ve neşeli bir veda edin; döndüğünüzde de haber verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "cee" oyunu oynadığınızda gülümser ya da güler.
"Cee" oyununda gülümseme ya da gülme görülmüyorsa değişik oyunlarla ve dinlenmiş saatlerde deneyin.
Başınızı bir örtüyle kapatıp "cee" oynayın; örtüyü çekip çekmediğine bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "mamamama", "babababa" gibi çok çeşitli sesler çıkarır.
Hece tekrarları duymuyorsanız bunu izlemeye değer.
Çıkardığı sesleri tekrarlayın ve o seslerle basit kelimeler söyleyin: "bababa" sonra "baba".
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kucağa alınmak için kollarını kaldırır.
Kucağa alınmak için kollarını kaldırmıyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
El sallayıp "bay bay" demeyi ya da başını "hayır" diye sallamayı öğretin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk gözünün önünden düşen bir nesneyi arar.
Gözünün önünden düşen nesneyi aramıyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz.
Bir şey düşürdüğünde bunu oyuna çevirin: eşyayı geri verin, yine düşürsün.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk iki nesneyi birbirine vurur.
İki nesneyi birbirine vurmuyorsa eline uygun boyda iki nesne vererek deneyin.
Kaptaki blokları birlikte boşaltıp yine içine koyarak oynayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kendi başına oturma pozisyonuna geçer.
Kendi başına oturma pozisyonuna geçmiyorsa yerde geçirdiği süre belirleyici olabilir.
Oyuncakları biraz uzağa koyup emeklemeye, sürünmeye ya da yuvarlanıp gitmeye özendirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir nesneyi bir elinden diğerine geçirir.
Nesneyi bir elinden diğerine geçirmiyorsa ya da bir elini hiç kullanmıyorsa bunu not edin.
"Sıra bende, sıra sende" oyunu oynayın: oyuncağı karşılıklı elden ele geçirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 9. ayın sonuna kadar çoğu çocuk desteksiz oturur.
Desteksiz oturmuyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz, ama bunu atlamayın.
Ev içinde keşfederken yakınında durun; yanında olduğunuzu bilsin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Çocuğunuzu güvenli bir zemine oturtup sevdiği bir oyuncağı hafifçe erişim mesafesinin dışına koyun. Oyuncağa uzanırken gövdesini dengede tutmayı ve kollarıyla desteklenmeyi öğrenir, bu da oturma becerisini pekiştirir.
Gövdesini kontrol ederek uzanma çabası, oturma dengesini kuran kas gruplarını güçlendirir ve bağımsız oturmaya geçişi hızlandırır.
Yumuşak bir zemine oturtun, sevdiği bir oyuncağı kolunun biraz dışına koyup uzanmasını izleyin.
Malzeme: Yastık ya da minder, çocuğun sevdiği küçük bir oyuncak · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Oyuncağı kucağınızda tutup çok yakın mesafede sunun, sırtını hafifçe elinizle destekleyin.
Kolay geliyorsa: Oyuncağı biraz daha uzağa koyun ya da yana doğru yerleştirip gövdesini döndürmesini isteyin.
Oyun
Çocuğunuza güvenli iki tahta kaşık ya da plastik kap verin, birbirine vurup ses çıkarmasını izleyin. Bu basit hareket, iki elini aynı anda kullanmayı ve nesnelerin sesle bağlantısını keşfetmesini destekler.
İki nesneyi bir araya getirip ses çıkarma, nesneler arasındaki neden-sonuç ilişkisini ve iki elin birlikte çalışmasını kavramasına yardımcı olur.
Çocuğunuzun eline iki tahta kaşık verip birbirine vurarak ses çıkarmasını gösterin.
Malzeme: İki tahta kaşık veya küçük plastik kap/tencere · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Tek elinize bir kaşık verip kendi kaşığıyla nazikçe vurarak ona model olun.
Kolay geliyorsa: Kaşıkların yanına bir de metal kap ekleyip farklı seslerin ayrımını fark etmesini destekleyin.
Oyun
Evden çıkarken ya da bir odadan ayrılırken elinizi sallayıp "güle güle" deyin, çocuğunuzun sizi taklit edip elini sallamasını bekleyin. Bu küçük ritüel, ayrılık anlarını tanıdık bir işarete bağlayarak güven duygusunu destekler.
El sallama gibi basit jestleri tekrar tekrar görmesi, sosyal iletişim için gereken taklit becerisini ve ayrılık anlarıyla baş etmeyi kolaylaştırır.
Odadan çıkarken elinizi sallayıp "güle güle" deyin, çocuğunuzun sizi taklit etmesini bekleyin.
Malzeme: Ek malzeme gerekmez, yalnızca ev içinde günlük geçişler · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Elini tutup birlikte nazikçe sallayarak hareketi ona hissettirin.
Kolay geliyorsa: Elinizi sallamadan yalnızca "güle güle" deyip kendisinin başlatmasını bekleyin.