24-30 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Yirmi dört-otuz ay arasında kısa cümleler, hayali oyun, akranın yanında oynama ve öz bakım katılımı daha görünür olabilir. Gelişimi yalnızca sözcük sayısıyla değil; hareket, anlama, oyun, ilişki ve günlük işlere katılım örüntüsüyle birlikte değerlendirin.
Dönemin sonuna yaklaşırken iki ayağıyla yerden sıçrayabilir, bazı giysileri çıkarabilir ve kitabın sayfalarını tek tek çevirebilir. Sıçrama için kaymayan boşluk oluşturun; giyinmede hangi adımı başlattığını ve nerede küçük yardıma ihtiyaç duyduğunu izleyin.
Başka çocukların yanında oynayıp zaman zaman oyunlarına katılabilir; yaklaşık elli sözcük kullanabilir ve eylem içeren iki ya da daha çok sözcüklü ifadeler kurabilir. Basit bir günlük rutini söylediğinizde izlemesi, iletişimin yalnızca konuşmadan ibaret olmadığını gösterir.
Bir nesneyi başka bir şeymiş gibi kullanarak hayali oyun kurabilir ve tabureye çıkıp bir şeye erişmek gibi basit çözümler deneyebilir. Güvenliği korurken çözümü hemen vermemek, planını görmeniz için ona zaman tanır.
Söylediğini düzeltmek yerine bir sözcük ekleyerek genişletin. Kısa sıra oyunları, oyuncaklarla günlük yaşam canlandırması, çamaşırları renge göre ayırma, giyinmede bir adımı üstlenme ve güvenli sıçrama fırsatları sunun. İstediğinde ara vermesine alan açın.
Daha önce kullandığı bir beceri kaybolursa; hareket, işitme, söyleneni anlama, iletişim, akranla oyun veya öz bakım konusunda kaygınız varsa aile hekiminizle ya da çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Dönem sonunda birkaç alandaki gözlemi hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin; günlük yaşam katılımı için ergoterapi değerlendirmesi de planlanabilir.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk başka çocukların yanında oynar, bazen onlarla birlikte oynar.
Henüz başka çocukların yanında oynamıyorsa bu yaşta çocuklar arasında büyük fark olabilir.
Paylaşmayı ve sırayla oynamayı göstererek başka çocuklarla oynamayı öğrenmesine yardımcı olun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "Bak, ben yaptım!" diyerek size ne yaptığını gösterir.
Yaptığı şeyi göstermek istemiyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Görmek istediğiniz davranışları olumlu sözlerle övün, istemediklerinize daha az tepki verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "toplama vakti" dediğinizde oyuncakları toplamaya yardım etmek gibi basit bir rutini izler.
Basit bir rutini henüz izlemiyorsa bunu farklı zamanlarda tekrar deneyin.
Uyku ve yemek için sakin, düzenli bir rutin kurun; aynı adımları her gün tekrarlayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yaklaşık 50 kelime söyler.
Kelime sayısı 50'nin çok altındaysa bunu not edin.
Nesneleri tarif eden kelimeler kullanın: büyük/küçük, hızlı/yavaş, açık/kapalı gibi.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "köpek koş" gibi bir eylem sözcüğüyle iki veya daha fazla kelimeyi bir arada söyler.
İki kelimeyi henüz bir araya getirmiyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz.
Kitap ve hikâyelerle ilgili kim, ne, nerede gibi basit sorular sorun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kitapta işaret edip "bu ne?" diye sorduğunuzda nesneyi adlandırır.
Kitapta sorulanı henüz göstermiyor ya da adlandırmıyorsa bunu farklı kitaplarla deneyin.
Birlikte kitap okuyun ve kütüphaneye gidin; bu okumayı sevmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "ben", "bana" ya da "biz" gibi sözcükler kullanır.
"Ben" ya da "bana" gibi sözcükleri henüz kullanmıyorsa çocuklar bunu farklı hızda öğrenir.
Yemek ya da kıyafet gibi basit seçenekler sunup 2-3 seçenekle sınırlı seçim yaptırın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir küpü bebeğe yemek verir gibi, nesnelerle hayali oyun oynar.
Nesnelerle hayali oyun henüz kurmuyorsa bunu birlikte oynayarak gösterin.
Mutfaktan güvenli nesnelerle hayali yemek pişirme gibi oyunları destekleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir şeye ulaşmak için küçük bir tabureye çıkmak gibi basit çözümler üretir.
Basit bir sorunu çözmeye çalışmıyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Şekil, renk ya da hayvan içeren basit yapbozlarda her parçayı adlandırarak yardımcı olun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "oyuncağı bırak ve kapıyı kapat" gibi iki adımlı bir yönergeyi yerine getirir.
İki adımlı bir yönergeyi henüz yerine getirmiyorsa yönergeyi sadeleştirip tekrar deneyin.
Lideri takip et oyunuyla düz yürüme, dönme, geri geri ve parmak ucu yürümeyi gösterin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kırmızı kalemi gösterip "hangisi kırmızı?" diye sorduğunuzda en az bir rengi bilir.
Henüz bir rengi bile göstermiyorsa bunu not edin.
Renkleri, vücut bölümlerini ve kitaptaki resimleri adlandırmasını isteyerek teşvik edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kapı kolu çevirmek ya da kavanoz kapağını açmak gibi elleriyle bir şeyi çevirir.
Elleriyle çevirme hareketini henüz yapmıyorsa bunu güvenli nesnelerle deneyin.
Kâğıda kalemle, tepside tıraş köpüğüyle ya da kaldırımda tebeşirle çizmesine izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bol bir pantolon ya da açık bir ceket gibi bazı giysilerini kendi başına çıkarır.
Giysisini kendi başına çıkarmıyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Giysisini çıkarırken kolay kısmı siz başlatın; kalanını tamamlaması için ona zaman verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk iki ayağıyla birden yerden zıplar.
İki ayağıyla zıplamıyorsa bunu farklı zeminlerde tekrar deneyin.
Çocuğunuzla dışarıda oynayın; örneğin parkta güvenli alanlarda tırmanıp koşmasına izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 30. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kitabı okurken sayfaları tek tek çevirir.
Kitap sayfalarını tek tek çevirmiyorsa bunu birlikte kitap okurken deneyin.
Kitap ya da dergide sayfaları nasıl çevireceğini gösterin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Çocuğunuza art arda iki basit yönerge verin, örneğin "oyuncağı kutuya koy, sonra kapağını kapat." Adımları sırayla hatırlamak düşünme becerisini güçlendirir.
Sıralı yönergeleri takip etmek dikkatini ve hafızasını birlikte çalıştırır, bu da düşünme ve planlama becerisini destekler.
İki adımlı kısa bir yönerge verip çocuğunuzun sırayla tamamlamasını bekleyin.
Malzeme: Birkaç oyuncak ve bir kutu · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Adımları teker teker söyleyip ilk adımı birlikte yaparak gösterin.
Kolay geliyorsa: Yönergeye üçüncü bir adım daha ekleyip aralarda gösterme yapmadan deneyin.
Oyun
Bir oyuncak bebeği veya hayvanı masaya oturtup kaşıkla ona sırayla yemek yedirin, sonra çocuğunuza sırayı devredin. Sıra alma ve hayali oyun bu yaşta birlikte gelişir.
Sırayla oynamak, başkasının sırasını beklemeyi ve paylaşmayı öğrenmesine zemin hazırlar; hayali oyun kurma becerisini de destekler.
Kaşıkla oyuncağı besleyip ardından kaşığı çocuğunuza uzatarak sırayı ona verin.
Malzeme: Bir oyuncak bebek/hayvan ve bir kaşık · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Sırayı beklemeden, siz ve çocuğunuz aynı anda oyuncağı besleyin.
Kolay geliyorsa: Oyuna ikinci bir oyuncak ekleyip "önce o, sonra sen" diyerek sırayı uzatın.
Oyun
Yere bantla bir çizgi yapıştırın veya küçük bir halı kenarı belirleyin; çocuğunuz iki ayağını birlikte kullanarak üzerinden zıplasın.
İki ayağı aynı anda kullanarak zıplamak, bacak kas gücünü, dengeyi ve hareketleri planlama becerisini birlikte çalıştırır.
Yerdeki çizginin önünde durup iki ayağınızla birlikte zıplayarak önce siz gösterin.
Malzeme: Bant, ip veya halı kenarı gibi bir çizgi · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Elinden tutup zıplarken hafifçe yukarı doğru destek verin.
Kolay geliyorsa: Çizgiyi biraz kalınlaştırıp üzerinden atlayarak geçmesini, yani küçük bir engeli aşmasını isteyin.
Güvenlik: Zıplarken düşme ihtimaline karşı yumuşak bir zeminde ve yakınında durun.