48-60 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Dört-beş yaş arasında kurallı oyun, öykü anlatma, sayma, hareket ve günlük sorumluluklar daha uzun etkinliklerde birleşebilir. Beş yaş izleminde çocuğun ne bildiği kadar; bunu oyun, ilişki ve günlük yaşamda nasıl kullandığını konuşmak da önem taşır.
Dönemin sonuna doğru bazı düğmeleri ilikleyebilir ve tek ayak üzerinde sıçrayabilir. Giyinme, çizim, kesme ve hareket oyunlarında iki elin birlikte çalışmasını, dengeyi ve yorulduğunda yardım isteme biçimini izleyin. Makas kullanımında yakın gözetim sağlayın.
Oyunda kurala uyup sırasını bekleyebilir; şarkı, dans veya rol gösterisi yapabilir ve basit bir ev işine katılabilir. En az iki olaylı öykü anlatabilir, kitap sorularını yanıtlayabilir, birkaç karşılıklı sıra konuşmayı sürdürebilir ve basit uyakları fark edebilir.
Ona kadar sayabilir, bazı sayı ve harfleri adlandırabilir, “dün” ve “yarın” gibi zaman sözcüklerini kullanabilir. İlgi çekici bir etkinlikte beş-on dakika dikkatini sürdürebilir. Bu gözlemleri masa başı sınavı yerine oyun ve gerçek yaşam içinde arayın.
Basit kurallı oyunlarda sırayı birlikte takip edin; resimlerden iki olaylı öykü kurun. Sofra hazırlarken sayma-sınıflama, düğme-fermuar denemeleri, çizim-yapboz ve açık havada çeşitli hareket fırsatları sunun. Kurs, ürün veya çalışma kâğıdını gelişimin koşulu gibi sunmayın.
Kazandığı bir beceri kaybolursa; hareket, görme-işitme, konuşma ve anlatma, akran oyunu, etkinliğe katılım veya günlük sorumluluklarda kaygınız varsa aile hekiminizle ya da çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Birkaç farklı alandaki gözlemi dönem sonunda hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin; okul ve günlük yaşam katılımı için ergoterapi değerlendirmesi planlanabilir.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk başka çocuklarla oyun oynarken kurallara uyar ya da sırasını bekler.
Oyun kurallarına henüz uymuyorsa bu çocuklar arasında büyük fark gösterebilir.
Basit kutu oyunları, kart oyunları ya da Simon Diyor ki gibi oyunlarla kurallara uymayı öğretin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizin için şarkı söyler, dans eder ya da bir gösteri yapar.
Sizin için şarkı söylemek ya da dans etmek istemiyorsa farklı zamanlarda tekrar gözlemleyin.
Her gün hareketli oyun için zaman ayırın; müzik açıp birlikte dans etmeyi seçenek olarak sunun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk çorapları eşleştirmek ya da yemekten sonra sofrayı toplamak gibi evde basit işler yapar.
Basit ev işlerinde henüz yardım etmiyorsa bu tek başına bir sonuç çıkmaz.
Birlikte yemek yiyin, ekran kapalı kalsın; sağlıklı yemekleri hazırlamasına ve sofrayı toplamasına yardım ettirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk duyduğu ya da kendi uydurduğu, en az iki olaylı bir hikâye anlatır.
İki olaylı bir hikâye henüz anlatmıyorsa çocuklar bunu farklı hızda öğrenir.
Resimlere bakarak okumasını ve hikâyeyi kendi cümleleriyle anlatmasını teşvik edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir kitabı ya da hikâyeyi okuduktan veya anlattıktan sonra bununla ilgili basit soruları yanıtlar.
Hikâyeyle ilgili soruları henüz yanıtlamıyorsa bunu farklı kitaplarla deneyin.
Kitap okurken resimde ne olduğunu ve sonra ne olacağını sorun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk üçten fazla karşılıklı sözle bir konuşmayı sürdürür.
Uzun bir sohbeti henüz sürdürmüyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz.
Ne oynadığını sorup neden ve nasıl diye sorarak yanıtını genişletmesine yardım edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "kedi-yedi" gibi basit kafiyeleri kullanır ya da tanır.
Kafiyeleri henüz tanımıyorsa bunu not edin.
Kafiye oyunları oynayın; örneğin kedi ile ne kafiyeli diye sorun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ona kadar sayar.
Ona kadar henüz saymıyorsa farklı zamanlarda tekrar deneyin.
Parçaları birlikte sayarak yapboz ve yapı blokları gibi oyuncaklarla oynayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk işaret ettiğinizde 1 ile 5 arasındaki bazı sayıları söyler.
Sayıları henüz adlandırmıyorsa bunu not edin.
Kart oyunlarında sayıları birlikte gösterip adlandırmasını isteyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "dün", "yarın", "sabah" ya da "gece" gibi zamanla ilgili sözcükler kullanır.
Zamanla ilgili sözcükleri henüz kullanmıyorsa bu tek başına bir sonuç çıkmaz.
Haftanın günleri hakkında şarkılar söyleyin; hangi gün olduğunu ve dün/yarın gibi sözcükleri kullanın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk hikâye saati ya da el işi yaparken olduğu gibi bir etkinlikte 5-10 dakika dikkatini sürdürür.
Bir etkinlikte kısa süre bile dikkatini sürdüremiyorsa bunu not edin.
Kart oyunları, tombala ya da sıcak-soğuk gibi hafıza ve dikkat oyunları oynayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk adındaki bazı harfleri yazar.
Adındaki harfleri henüz yazmıyorsa bunu birkaç kez daha deneyin.
Kalem, kâğıt ve boya malzemesi bulundurun; adındaki harfleri yazmayı birlikte deneyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk işaret ettiğinizde bazı harfleri adlandırır.
Harfleri henüz adlandırmıyorsa bunu not edin.
Çizim yaparken kâğıttaki harfleri işaret edip adlarını birlikte söyleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bazı düğmeleri ilikler.
Düğme ilikleyemiyorsa bunu daha büyük düğmelerle deneyin.
Gömleğini kendi düğmelemesine izin verin, mükemmel olmasa da başardığında kutlayın, düzeltmeye çalışmayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 60. ayın sonuna kadar çoğu çocuk tek ayak üzerinde zıplar.
Tek ayak üzerinde zıplayamıyorsa bunu farklı zeminlerde tekrar deneyin.
Oyun alanında salıncakta bacaklarını sallamayı ve tırmanma yapılarında oynamayı gösterin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
"Bir zamanlar..." diye bir cümleye başlayın ve çocuğunuzdan hikayeyi devam ettirmesini isteyin. En az iki olay geçen kısa bir hikaye ortaya çıkana kadar sırayla cümle ekleyerek anlatıma devam edin.
Olayları sırayla anlatmak, hikaye kurma ve okuma-yazmaya hazırlık becerisinin temelini oluşturur.
"Bir zamanlar..." diye başlayın, çocuğunuzun hikayeyi tamamlamasını isteyin.
Malzeme: Malzeme gerekmez, isterseniz birkaç oyuncakla sahne kurabilirsiniz. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: "Sonra ne oldu?" gibi sorularla hikayeyi birlikte yönlendirin.
Kolay geliyorsa: Hikayeye küçük bir engel ve çözümünü eklemesini isteyin.
Oyun
Merdivenden inip çıkarken ya da yürüyüş sırasında gördüğünüz nesneleri (basamaklar, ağaçlar, arabalar) birlikte yüksek sesle sayın. Her adımda bir sayıyı söyleyip on'a kadar ulaşmaya çalışın.
Günlük sayma pratiği, sayı sırasını ve bire bir eşleme kavramını pekiştirir.
Merdiven basamaklarını ya da yoldaki nesneleri birlikte yüksek sesle sayın.
Malzeme: Ek malzeme gerekmez; ev içindeki merdiven ya da nesneler yeterli. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Beşe kadar sayıp orada durun, keyifli bir tempo yeterli olur.
Kolay geliyorsa: Onlardan geriye doğru sayma ya da ikişer atlayarak saymayı deneyin.
Oyun
Kağıda ya da mıknatıslı harflerle birkaç farklı harf koyun, aralarına çocuğunuzun adının ilk harfini de ekleyin. "Adın hangi harfle başlıyor, onu bulabilir misin?" diye sorup birlikte arayın.
Kendi adının harfini fark etmek, harf-ses ilişkisini keşfetmenin ve okumaya hazırlığın ilk adımlarından biridir.
Birkaç harf gösterip çocuğunuzdan kendi adının harfini seçmesini isteyin.
Malzeme: Mıknatıslı harfler, harf kartları veya kağıda yazılmış harfler. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Sadece o tek harfi gösterip bulup bulamadığına bakın.
Kolay geliyorsa: Adındaki tüm harfleri sırayla bulmasını ve dizmesini isteyin.