4-6 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Dört-altı ay arasında bebeğiniz bedeniyle çevreye daha çok uzanır; ses, yüz ve nesnelerle karşılıklı keşif artar. Altıncı ay izleminde hareket, iletişim, görme-işitme, beslenme ve günlük bakımın birlikte konuşulması gelişim örüntüsünü anlamayı kolaylaştırır.
Dönemin sonuna yaklaşırken yüzüstünden sırtüstüne dönebilir, yüzüstünde düz kollarıyla yükselip otururken elleriyle önden destek alabilir. Bir oyuncağa uzanırken bedeninin iki tarafını nasıl kullandığına ve hareketten sonra yorulup yorulmadığına da bakın.
Tanıdık kişileri ayırt etmesi, gülmesi, sizinle sırayla ses çıkarması ve yeni sesleri denemesi bu dönemde belirebilir. Sesine benzer bir sesle cevap verip beklemek, onun da sırayı yeniden almasını kolaylaştırır.
İstediği oyuncağa uzanabilir, nesneyi ağzıyla ve elleriyle inceleyebilir; beslenirken daha fazla istemediğini dudaklarını kapatarak belli edebilir. Günlük yaşamda hoşlandığı ve yorulduğu anları fark etmek, oyunun süresini onun işaretlerine göre ayarlamanızı sağlar.
Uyanık ve gözetiminizdeyken yerde farklı yönlere uzanabileceği alan açın. Yaşına uygun, temiz ve ağzına güvenle götürebileceği birkaç farklı dokudaki nesneyi sırayla sunun. Gülümsemesini, sesini veya hareketini taklit edip cevabını bekleyin.
Daha önce kullandığı bir hareket veya tepki kaybolursa; bedeninin bir tarafını belirgin az kullanması, baş kontrolü, ses-görsel tepki, etkileşim ya da beslenme hakkında kaygınız varsa aile hekiminizle veya bebeğinizi izleyen hekimle görüşün. Birkaç alandaki gözlemlerinizi not ederek gelişim taraması istemek konuşmayı somutlaştırır.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk tanıdık kişileri ayırt eder.
Tanıdık kişileri ayırt ettiğini görmüyorsanız tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Ruh hâlini okumayı öğrenin: keyifliyse devam edin, huzursuzsa ara verip onu rahatlatın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk aynada kendine bakmaktan hoşlanır.
Aynada kendine bakmaktan hoşlanmıyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Karşılıklı oyun kurun: o gülümsediğinde siz gülümseyin, ses çıkardığında sesini taklit edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk güler.
Gülmediğini fark ettiyseniz bunu farklı zamanlarda ve oyunlarla deneyin.
Karşılıklı oyun kurun: o gülümsediğinde siz de gülümseyin. Bu sosyalleşmeyi öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizinle sırayla ses çıkarır.
Sizinle sırayla ses çıkarmıyorsa sessiz bir ortamda yüz yüze deneyin.
O ses çıkardığında sesini taklit edin; karşılıklı sıra almayı böyle öğrenir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dilini çıkarıp üfleyerek ses yapar.
Dilini çıkarıp üfleyerek ses yapmıyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz.
Ona değişik sesler ve tonlar tanıtın: fısıldayın, el çırpın, komik sesler çıkarın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk cıvıldayan, tiz sesler çıkarır.
Cıvıldayan tiz sesler duymuyorsanız bunu izlemeye değer.
Her gün renkli resimlere bakıp konuşun; o cıvıldadığında ona karşılık verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk nesneleri keşfetmek için ağzına götürür.
Nesneleri keşfetmek için ağzına götürmüyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Bir şeye baktığında onu işaret edin ve hakkında konuşun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk istediği bir oyuncağa uzanıp almaya çalışır.
İstediği oyuncağa uzanıp almaya çalışmıyorsa oyuncağı görüş alanında ve yakın mesafede tutup deneyin.
Oyuncağı yere düşürdüğünde alıp geri verin; bu oyun neden-sonucu öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstünden sırt üstüne döner.
Karın üstünden sırt üstüne dönmüyorsa karın üstü geçirdiği süre belirleyici olabilir.
Karın ya da sırt üstü yatırıp oyuncakları hemen erişemeyeceği yere koyun; dönmeye özendirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstü yatarken kollarını düzeltip gövdesini iter.
Kollarını düzeltip gövdesini itmiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Her gün yerde ya da oyun matında onunla oynayın; hareket etmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk oturur pozisyonda ellerine dayanarak kendini destekler.
Oturur pozisyonda ellerine dayanarak kendini desteklemiyorsa bunu not edin.
Oturmasına destek olun; dengeyi öğrenirken etrafa bakabilmesi için eline oyuncak verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Sevdiği bir oyuncağı tam uzanabileceği mesafeye koyduğunuzda bebeğiniz kolunu ve gövdesini kullanarak ona ulaşmaya çalışır. Bu, uzanma ve kavrama becerisini geliştirir.
Oyuncağa uzanma çabası, kol-göz koordinasyonunu ve gövde kaslarını güçlendirerek kavrama becerisinin gelişimine katkı sağlar.
Sevdiği bir oyuncağı bebeğinizin önüne, tam uzanabileceği mesafeye koyup ulaşmasını bekleyin.
Malzeme: Kolay tutulan yumuşak bir oyuncak, çıngırak veya kumaş kitap. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Oyuncağı hemen elinin ulaşabileceği çok yakın bir mesafeye koyun.
Kolay geliyorsa: Oyuncağı biraz daha uzağa koyarak gövdesini de kullanmasını, hatta dönmeyi teşvik edin.
Güvenlik: Küçük parçalı ya da kolay kırılan oyuncaklardan kaçının, boğulma riski taşıyabilir.
Oyun
Bebeğiniz elindeki oyuncağı yere düşürdüğünde onu alıp tekrar eline verdiğinizde, bir şey düştüğünde ne olacağını öğrenmeye başlar. Bu basit tekrar, neden-sonuç ilişkisini kavramasına yardımcı olur.
Oyuncağın düşüp tekrar elinde bulunması, bebeğin neden-sonuç ilişkisini ve nesnelerin sürekliliğini kavramasına yardımcı olur.
Bebeğiniz oyuncağı yere düşürdüğünde onu alıp tekrar eline verin, bunu birkaç kez tekrarlayın.
Malzeme: Hafif bir çıngırak veya kolay tutulan küçük bir oyuncak. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Oyuncağı doğrudan eline verip düşürme-alma döngüsünü sadece bir iki kez tekrarlayın.
Kolay geliyorsa: Oyuncağı geri vermeden önce birkaç saniye bekleyin ve her seferinde oyuncağın adını söyleyin.
Oyun
Bebeğinizi güvenli bir bebek aynasının önüne oturttuğunuzda, aynadaki yansımaya gülümser, dokunmaya çalışır ve kendi görüntüsüyle ilgilenir. Bu paylaşımlı an, kendini tanıma sürecinin ilk adımlarından biridir.
Aynadaki yansımayla ilgilenmek, bebeğin kendini fark etmesini ve sosyal-duygusal farkındalığının gelişimini destekler.
Bebeğinizi güvenli bir bebek aynasının önüne oturtup yansımasına birlikte bakın.
Malzeme: Kırılmaz, bebek güvenli bir ayna. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Aynayı çok yakın tutup birlikte gülümseyerek dikkatini yansımaya çekin.
Kolay geliyorsa: Aynadaki yansımayı işaret edip 'bu kim' diyerek merakını artırın, tepkisini gözlemleyin.
Güvenlik: Yalnızca kırılmaz, bebek güvenli ayna kullanın ve bebeği ayna başında yalnız bırakmayın.