4-6 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar CDC'nin gelişim basamaklarından çevrilmiş genel bilgilerdir; tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz. Kartlardaki “çoğu çocuk” ifadesi CDC'nin en az %75 eşiğine dayanır; bu Türkiye'ye özgü bir norm değildir. Türkiye'de gelişim her rutin izlemde değerlendirilir. Bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle beklemeden paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
İki farklı bilgi
Sağlık Bakanlığı kaynakları Türkiye’deki izlem ve başvuru yolunu açıklar. Bu sitedeki kartlar ise CDC yaş listelerine dayanır; Bakanlık kartı değildir.
T.C. Sağlık Bakanlığının Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri, çocuğun gelişiminin rutin bebek ve çocuk izlemlerinde ele alınmasını önerir. Bu izlemler çoğunlukla aile hekimliği biriminde yürütülür.
Protokolde yer alan Gelişimi İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR), sağlık çalışanının aileyle görüşürken kullandığı klinik bir izlem aracıdır. Ailenin evde kendi başına uygulayacağı bir test veya tanı listesi değildir.
Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın. Hekiminiz gerektiğinde gelişimsel değerlendirme ya da ilgili uzman yönlendirmesini planlar.
Bu metin, Bakanlık protokolünü sitemizin aileler için özgün diliyle özetler; Bakanlığın yayımladığı bir kart veya GİDR uygulaması değildir ve GİDR maddelerini yeniden yayımlamaz. Sayfadaki 90 gelişim kartının beceri metinleri Bakanlık protokolünden alınmamıştır; CDC yaş listelerine dayanır.
CDC (Centers for Disease Control and Prevention; Türkçesi ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı bünyesindeki federal halk sağlığı kurumudur.
Bu sayfadaki gelişim basamakları, CDC'nin “Learn the Signs. Act Early.” programındaki İngilizce yaş listelerine dayanır. Program, ailelerin 2 aydan 5 yaşa kadar çocukların oyun, öğrenme, konuşma, davranış ve hareket gelişimini izlemesine ve bir kaygıda erken harekete geçmesine yardım etmek için hazırlanmıştır.
“Bu kartın CDC gelişim basamağını aç” bağlantısı yalnızca karttaki gelişim basamağının İngilizce dayanağını gösterir. Türkçe anlatım, “olmuyorsa” açıklamaları ve evde denenebilecek öneriler sitemiz tarafından hazırlanmış; Ergoterapist Rabia Bulut tarafından 31 Temmuz 2026'da klinik olarak gözden geçirilmiştir. Bu içerik CDC tarafından hazırlanmış veya onaylanmış resmî bir Türkçe çeviri değildir; bu site CDC'ye bağlı değildir.
CDC, bir gelişim basamağını çocukların yaklaşık %75'inin veya daha fazlasının o yaşa kadar göstermesinin beklendiği yaş başlığı altında sunar. Bu yaklaşık her 4 çocuktan 3'ü veya daha fazlası demektir; son tarih ya da başarı puanı değildir ve Türkiye'ye özgü bir norm değildir.
Hayır. Listeler bütün gelişim becerilerini içermez; gelişim standardı, tarama testi veya tanı aracı değildir. Bir basamağın görülmemesi tek başına gecikme ya da tanı anlamına gelmez; bütün basamakların görülmesi de her gelişim sorununu dışlamaz. Gerektiğinde standartlaştırılmış, geçerli bir gelişimsel tarama ve uzman değerlendirmesi yapılır.
Bir veya daha fazla basamak görülmüyorsa, çocuğunuz daha önce yaptığı bir beceriyi kaybettiyse ya da başka bir kaygınız varsa beklemeyin. Aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın ve gelişimsel tarama gerekip gerekmediğini sorun.
Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk tanıdık kişileri ayırt eder.
Tanıdık kişileri ayırt ettiğini görmüyorsanız tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Ruh hâlini okumayı öğrenin: keyifliyse devam edin, huzursuzsa ara verip onu rahatlatın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk aynada kendine bakmaktan hoşlanır.
Aynada kendine bakmaktan hoşlanmıyorsa bu tek başına bir şey söylemez. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Karşılıklı oyun kurun: o gülümsediğinde siz gülümseyin, ses çıkardığında sesini taklit edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk güler.
Gülmediğini fark ettiyseniz bunu farklı zamanlarda ve oyunlarla deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Karşılıklı oyun kurun: o gülümsediğinde siz de gülümseyin. Bu sosyalleşmeyi öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizinle sırayla ses çıkarır.
Sizinle sırayla ses çıkarmıyorsa sessiz bir ortamda yüz yüze deneyin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.
O ses çıkardığında sesini taklit edin; karşılıklı sıra almayı böyle öğrenir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dilini çıkarıp üfleyerek ses yapar.
Dilini çıkarıp üfleyerek ses yapmıyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Ona değişik sesler ve tonlar tanıtın: fısıldayın, el çırpın, komik sesler çıkarın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk cıvıldayan, tiz sesler çıkarır.
Cıvıldayan tiz sesler duymuyorsanız bunu izlemeye değer. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Her gün renkli resimlere bakıp konuşun; o cıvıldadığında ona karşılık verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk nesneleri keşfetmek için ağzına götürür.
Nesneleri keşfetmek için ağzına götürmüyorsa bu tek başına bir şey söylemez. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Bir şeye baktığında onu işaret edin ve hakkında konuşun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk istediği bir oyuncağa uzanıp almaya çalışır.
İstediği oyuncağa uzanıp almaya çalışmıyorsa oyuncağı görüş alanında ve yakın mesafede tutup deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Oyuncağı yere düşürdüğünde alıp geri verin; bu oyun neden-sonucu öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstünden sırt üstüne döner.
Karın üstünden sırt üstüne dönmüyorsa karın üstü geçirdiği süre belirleyici olabilir. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Karın ya da sırt üstü yatırıp oyuncakları hemen erişemeyeceği yere koyun; dönmeye özendirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstü yatarken kollarını düzeltip gövdesini iter.
Kollarını düzeltip gövdesini itmiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Her gün yerde ya da oyun matında onunla oynayın; hareket etmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 6. ayın sonuna kadar çoğu çocuk oturur pozisyonda ellerine dayanarak kendini destekler.
Oturur pozisyonda ellerine dayanarak kendini desteklemiyorsa bunu not edin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Oturmasına destek olun; dengeyi öğrenirken etrafa bakabilmesi için eline oyuncak verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)