18-24 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
On sekiz-yirmi dört ay arasında hareket, iki sözcüğü bir araya getirme, başkasının duygusunu fark etme ve amaçlı oyun hızla çeşitlenebilir. Günlük yaşamda neyi tek başına başlattığına, nerede yardım istediğine ve çevresiyle nasıl çözüm kurduğuna birlikte bakın.
Dönemin sonuna doğru koşabilir, topa ayağıyla vurabilir, birkaç basamak çıkabilir ve kaşıkla yemeyi deneyebilir. Merdivende yakın gözetim sağlayın; koşarken durma, yön değiştirme ve düşme sonrası dengesini toparlama biçimini de izleyin.
Başkasının üzgün olduğunu fark edebilir ve yeni bir durumda nasıl tepki vereceğinizi görmek için yüzünüze bakabilir. Kitapta sorulan bir resmi gösterebilir, en az iki sözcüğü kısa bir ifadede birleştirebilir ve bazı beden bölümlerini gösterebilir.
Bir eliyle kabı tutup diğeriyle kapağı açmak, oyuncakta düğme kullanmak veya birden çok oyuncağı aynı senaryoda birleştirmek gibi çözümler deneyebilir. Sonucu hemen göstermek yerine denediği yolu izleyip gerektiğinde küçük bir ipucu verin.
Kısa ifadesine bir sözcük ekleyerek karşılık verin, resimli kitapta “ne oldu?” diye sorup bekleyin. Güvenli koşma-top oyunları, açık-kapa kapları, oyuncaklarla kısa rol oyunu ve kaşıkla yeme gibi öz bakım denemeleri sunun. Yardımı görevi elinden almadan azaltıp artırın.
Kazandığı bir beceri kaybolursa; koşma/yürüme, bedenin iki tarafını kullanma, işitme, ortak dikkat, iletişim, oyun veya öz bakım hakkında kaygınız varsa aile hekiminizle ya da çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Birkaç alandaki gözlemi dönem sonunda hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin; günlük katılım desteği için çocuk alanında çalışan bir ergoterapiste başvurulabilir.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk biri ağladığında durup bakması gibi, başkasının üzüldüğünü fark eder.
Başkasının üzüldüğünü fark etmiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Başkalarının duygularını ve olumlu tepkileri öğretin: "Üzgün görünüyor, ona oyuncak ayıyı götürelim."
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yeni bir durumda nasıl tepki vereceğini anlamak için yüzünüze bakar.
Yeni bir durumda yüzünüze bakıp yönlenmiyorsa bunu izlemeye değer.
Oyun buluşmalarında yakından izleyin; paylaşmayı, sıra almayı ve kelimelerle anlatmayı gösterin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kitapta "ayı nerede?" diye sorduğunuzda gösterir.
Kitapta sorduğunuzu göstermiyorsa daha tanıdık ve az ayrıntılı resimlerle deneyin.
Şekil, renk ya da hayvan içeren basit yapbozlar yapın; her parçayı yerine koyduğunda adını söyleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "daha süt" gibi en az iki kelimeyi bir arada söyler.
En az iki kelimeyi bir arada söylemiyorsa bunu atlamayın; 24. ay bir CDC kontrol noktası.
Kelimelerin nasıl söylendiğini duymasına yardım edin: "daa mama" derse "daha muz istiyorsun" deyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sorduğunuzda en az iki vücut bölümünü gösterir.
Sorduğunuzda en az iki vücut bölümünü göstermiyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz.
Vücut bölümlerinin adını öğreten şarkılar söyleyin; sonra bir bölüme dokunup söylemesini bekleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk el sallama ve işaret etmenin ötesinde jestler kullanır.
El sallama ve işaret etmenin ötesinde jest kullanmıyorsa jestler izlenmeye değer.
Sofra hazırlığına katsın: bardak ya da peçete taşısın. Yardımı için ona teşekkür edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir elinde bir şey tutarken diğer elini kullanır.
Bir elinde bir şey tutarken diğer elini kullanmıyorsa ya da bir elini hiç kullanmıyorsa bunu not edin.
Kum havuzunda ya da küvette kova, kap, kaşık ve huniyle oynasın; küvette yanından ayrılmayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk oyuncaktaki düğme ya da anahtarları kullanmayı dener.
Oyuncaktaki düğme ya da anahtarları kullanmayı denemiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Bir şeyin nasıl çalıştığını öğreten oyuncaklar verin: düğmeye basınca bir şey olan oyuncaklar gibi.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk oyuncak yemeği oyuncak tabağa koymak gibi birden fazla oyuncakla oynar.
Birden fazla oyuncakla birlikte oynamıyorsa oyunu siz başlatıp katılmasını bekleyin.
Büyüklere ait ayakkabı, şapka ve gömleklerle kılık değiştirme oyunu oynamasına izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk topa ayağıyla vurur.
Topa ayağıyla vurmuyorsa daha büyük ve hafif bir topla deneyin.
Tekmeleyeceği, yuvarlayacağı ve atacağı toplar verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk koşar.
Koşmuyorsa bunu atlamayın; 24. ay bir CDC kontrol noktası.
Dışarıda "hazır, bir, iki, üç" oyunu oynayın; parka gidin, yürüyüşe çıkın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk birkaç basamağı tırmanmadan, yürüyerek çıkar.
Basamakları yürüyerek çıkmıyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Merakını destekleyin ve yeni şeyler keşfetmesine yardım edin: parka gidin, yürüyüşe çıkın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 24. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kaşıkla yer.
Kaşıkla yemiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz, ama bunu not edin.
İyi giden şeyleri olumlu sözlerle söyleyin: "Kaşığını ne güzel kullanıyorsun."
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Yumuşak bir topu yere koyup çocuğunuzla karşılıklı tekerek gönderin; koşma ve denge becerisini eğlenceli şekilde güçlendirir.
Topu tekmelemek bacak-göz koordinasyonunu ve tek ayak üzerinde durarak denge kurma becerisini geliştirir.
Topu yavaşça yuvarlayıp çocuğunuzdan ayağıyla size doğru tekmelemesini isteyin.
Malzeme: Yumuşak bir top (kağıt topu da olur) · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Topu ayağının hemen önüne koyup küçük bir dokunuşla nasıl tekmeleneceğini gösterin.
Kolay geliyorsa: Aranızdaki mesafeyi artırıp topu hedefe, örneğin bir kutuya tekmelemesini isteyin.
Oyun
Çocuğunuz tek kelimeyle bir şey istediğinde onu örnek cümleyle tamamlayın, örneğin "su" derse "su iç" diye tekrarlayın. Bu, kelimeleri birleştirmeyi doğal yoldan gösterir.
Tek kelimeye bir kelime daha eklemek, çocuğunuzun kelimeleri cümle haline getirme becerisinin ilk adımını atmasını destekler.
Çocuğunuzun söylediği tek kelimeye bir kelime daha ekleyip birlikte tekrar edin.
Malzeme: Özel bir eşyaya ihtiyaç yok, günlük konuşma anları yeterli · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Sadece iki kelimeyi yavaş ve net söyleyip çocuğunuzun taklit etmesine zaman tanıyın.
Kolay geliyorsa: İki kelimelik cümleye jestle birlikte üçüncü kelimeyi de ekleyip söyletmeyi deneyin.
Oyun
Küçük, güvenli kapaklı kutular veya şişeler verin; bir eliyle kutuyu tutup diğer eliyle kapağını açmayı dener.
Bir elle tutup diğer elle açmak, iki elin farklı görevlerde eşgüdümlü çalışmasını ve basit problem çözmeyi geliştirir.
Kapaklı bir kutuyu elinize verip kapağı nasıl çevirdiğinizi yavaşça gösterin.
Malzeme: Kapaklı plastik kutular veya şişeler (küçük parçasız) · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Kapağı gevşetip yarı açık bırakın, sadece çekip çıkarması yeterli olsun.
Kolay geliyorsa: Kutunun içine küçük bir oyuncak koyup kapağı tam kapatarak bulmasını isteyin.
Güvenlik: Kutu ve kapağın yutulamayacak büyüklükte olduğundan emin olun.