Bu döneme genel bakış
İki-dört ay arasında uyanık kalma ve çevreyle karşılıklı olma süreleri uzar. Hareket, görme-işitme tepkileri, beslenme ve sosyal etkileşim birlikte izlenir; çocuklar bu gözlemleri farklı sırada ve farklı günlerde gösterebilir.
2-4 ay
İlk gülümsemeler ve baş kontrolü
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
2-4 ay dönem profilinin kaynakları
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
2-4 ay dönemini daha yakından tanıyın
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Hareket ve beden
Dönemin sonuna doğru kucağınızdayken başını daha dengeli tuttuğunu, yüzüstünde dirsekleri veya önkolları üzerinde yükseldiğini ve elini ağzına götürdüğünü görebilirsiniz. Baş ve beden kontrolünü uyanık ve gözetiminizde yerde serbest hareket ederken izleyebilirsiniz.
İletişim ve sosyal gelişim
Dikkatinizi çekmek için gülümseyebilir, siz seslenince bakabilir ve “agu” benzeri seslerle karşılık verebilir. Yüz ifadesini veya sesi taklit etmeye çalıştığınızda cevap vermesi için birkaç saniye beklemek, karşılıklı iletişime alan açar.
Oyun, öğrenme ve günlük yaşam
Ellerini ilgiyle incelemesi ve önünden yavaşça geçen bir kişiyi ya da nesneyi gözleriyle izlemesi öğrenmenin görünür hâlleridir. Kısa ve tekrar eden yüz-ses oyunları, ne zaman devam etmek veya ara vermek istediğini anlamanıza yardımcı olur.
Evde nasıl destekleyebilirsiniz?
Uyanık ve gözetiminizdeyken yerde yüzüstü, sırtüstü ve yan yatışta kısa oyunlar sunun. Güvenli, hafif bir nesneyi erişebileceği yere koyun; uzanması için acele ettirmeyin. Sesine karşılık verip konuşmayı kısa bir sıra oyununa dönüştürün.
Ne zaman görüşmeliyim?
Kazandığı bir beceri kaybolursa; başını tutma, bir tarafı kullanma, beslenme, ses veya yüzlere tepki konusunda kaygınız varsa aile hekiminizle ya da bebeğinizi izleyen hekimle görüşün. Dönemin sonunda birkaç farklı alandaki gözlemi hiç görmediyseniz bunları not ederek gelişim taraması istemeniz yerinde olur.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Geniş edinim aralığı ne demektir?
Bir becerinin görüldüğü zaman çocuklar arasında değişebilir. Bakanlık rehberi, bir beceriyi erken göstermenin ilerideki gelişimi tek başına öngörmediğini vurgular. Bu yüzden tek güne değil, zaman içindeki örüntüye ve farklı alanlara birlikte bakılır.
Gelişim
Dikkat çekmek için gülümseme
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dikkatinizi çekmek için kendiliğinden gülümser.
Dikkatinizi çekmek için kendiliğinden gülümsemiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Onu kucağınıza alıp konuşun; bunu yaparken gülümseyin ve neşeli olun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Kıkırdama
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz güldürmeye çalışınca kıkırdar (henüz kahkaha değil).
Siz güldürmeye çalışınca kıkırdamıyorsa değişik oyunlarla ve dinlenmiş olduğu saatlerde deneyin.
"Cee" gibi oyunlar oynayın: elinizle gözlerinizi kapatıp açın ve keyif alıp almadığına bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Dikkatinizi sürdürme
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dikkatinizi çekmek için size bakar, hareket eder ya da ses çıkarır.
Dikkatinizi çekmek için bakma, hareket etme ya da ses çıkarma görülmüyorsa bunu izlemeye değer.
Değişik şeylere nasıl tepki verdiğini dikkatle izleyin; neyi sevip sevmediğini böyle öğrenirsiniz.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Agulama
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "ooo", "aaa" gibi sesler çıkarır (agulama).
Agulama sesleri henüz duyulmuyorsa çocuklar aynı hızda ilerlemez, ama bunu atlamayın.
Çıkardığı sesleri taklit edin ve karşılıklı ne kadar "konuştuğunuza" bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Sese sesle karşılık
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz konuştuğunuzda ses çıkararak karşılık verir.
Siz konuştuğunuzda ses çıkararak karşılık vermiyorsa sessiz bir ortamda ve yüz yüze tekrar deneyin.
Ses çıkardığında heyecanla karşılık verin: gülümseyin ve konuşun. Bu sırayla konuşmayı öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Sesinize dönme
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sesinizin geldiği yöne başını çevirir.
Sesinizin geldiği yöne dönmüyorsa bunu sessiz bir ortamda ve iki yandan deneyin.
Adını kullanarak seslenin; adını tanımaya doğru bu yaşta adım atmaya başlar.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Başı desteksiz tutma
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz kucağınızda tutarken başını desteksiz sabit tutar.
Kucakta başını desteksiz sabit tutmuyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz.
Koltuk altlarından sıkıca tutup ayaklarını kucağınıza koyun; zıplamasına izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Eline verilen oyuncağı tutma
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk eline verdiğiniz oyuncağı tutar.
Eline verdiğiniz oyuncağı tutmuyorsa tutması kolay, hafif oyuncaklarla deneyin.
Çıngırak ya da renkli resimli bez kitap gibi tutması kolay güvenli oyuncaklar verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Ellerini ağzına götürme
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ellerini ağzına götürür.
Ellerini ağzına götürmüyorsa bunu farklı pozisyonlarda gözlemleyip not edin.
Güvenli şeyleri ağzına götürüp keşfetmesine izin verin; keskin, sıcak ya da boğulma riski taşıyan şeyleri uzak tutun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
Dirseklere dayanma
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstü yatarken dirseklerine dayanıp göğsünü kaldırır.
Karın üstü yatarken dirseklerine dayanıp göğsünü kaldırmıyorsa karın üstü geçirdiği süre belirleyici olabilir.
Her gün yerde ya da oyun matında onunla oynayın; hareket etmesine ve keşfetmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Ses Sohbeti
Bebeğiniz 'ooo' ya da 'aaa' gibi sesler çıkarır. Siz de aynı sesi ona geri verdiğinizde, karşılıklı bir 'konuşma' başlar ve bu dil gelişimini destekler.
Sesleri karşılıklı tekrarlamak, bebeğin kendi sesini duymasını ve konuşma öncesi dil becerilerini geliştirmesini destekler.
Bebeğiniz bir ses çıkardığında aynı sesi taklit ederek ona geri verin ve bekleyin.
Malzeme: Malzeme gerekmez, yalnızca sesiniz yeterli. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Tek bir sesi birkaç kez tekrar edin, bebeğin size bakmasını yeterli görün.
Kolay geliyorsa: Farklı yeni sesler ekleyin ve bebeğinizin ilk sesi çıkarmasını sabırla bekleyin.
Oyun
Cee Bak Oyunu
Ellerinizle yüzünüzü kapatıp aniden açarak 'cee bak' dediğinizde bebeğiniz şaşırır ve gülümser. Bu basit oyun, beklenti kurma ve sosyal etkileşim becerilerini besler.
Bu oyun, bebeğin beklenti kurmasını ve sürpriz anları paylaşarak sizinle keyifli bir sosyal etkileşim yaşamasını destekler.
Ellerinizle gözünüzü kapatıp açarken 'cee bak' diyerek bebeğinizin tepkisini gözlemleyin.
Malzeme: Malzeme gerekmez, yalnızca elleriniz. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Yüzünüzü çok kısa süre kapatın ve oyunu bebeğin yüzüne yakın mesafede oynayın.
Kolay geliyorsa: Kapalı kalma süresini uzatın ya da yüzünüzü ince bir kumaşla örtüp açın.
Oyun
Bebek Cimnastiği
Bebeğinizin kollarını ve bacaklarını yumuşak hareketlerle yukarı aşağı oynattığınızda, kaslarını ve eklem hareketliliğini fark ederek vücudunu tanımaya başlar. Şarkı eşliğinde yapmak keyfini artırır.
Bu nazik hareketler, bebeğin kas farkındalığını ve eklem esnekliğini destekleyerek ileriki motor becerilere zemin hazırlar.
Bebeğinizin kollarını ve bacaklarını nazikçe yukarı aşağı hareket ettirirken ona şarkı söyleyin.
Malzeme: Yumuşak bir zemin veya battaniye, başka malzeme gerekmez. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Sadece birkaç nazik hareketle kısa tutun, bebeğin tepkisine göre durup devam edin.
Kolay geliyorsa: Hareketleri şarkının ritmine uydurup kol ve bacak hareketlerini birlikte yapmayı deneyin.
Güvenlik: Hareketleri her zaman çok yumuşak yapın ve bebeğin eklemlerini zorlamayın.
Gelişim dönemleri
0-2 ay
Yeni doğan dönemi
2-4 ay
Şu an buradasınız
4-6 ay
Uzanma, kavrama ve dönme
6-9 ay
Oturma ve ilk katı gıdalar
9-12 ay
Tutunarak ayağa kalkma ve ilk kelimeler
12-15 ay
İlk adımlar ve işaret etme
15-18 ay
Yürüme pekişir, kelime dağarcığı açılır
18-24 ay
İki kelimeli cümleler ve koşma
24-30 ay
Kısa cümleler ve birlikte oyun
30-36 ay
Karşılıklı konuşma ve daire çizme
36-48 ay
Hayali oyun ve dört kelimelik cümleler
48-60 ay
Okul öncesi: anlatma, sayma ve harfler