2-4 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar CDC'nin gelişim basamaklarından çevrilmiş genel bilgilerdir; tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz. Kartlardaki “çoğu çocuk” ifadesi CDC'nin en az %75 eşiğine dayanır; bu Türkiye'ye özgü bir norm değildir. Türkiye'de gelişim her rutin izlemde değerlendirilir. Bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle beklemeden paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
İki farklı bilgi
Sağlık Bakanlığı kaynakları Türkiye’deki izlem ve başvuru yolunu açıklar. Bu sitedeki kartlar ise CDC yaş listelerine dayanır; Bakanlık kartı değildir.
T.C. Sağlık Bakanlığının Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri, çocuğun gelişiminin rutin bebek ve çocuk izlemlerinde ele alınmasını önerir. Bu izlemler çoğunlukla aile hekimliği biriminde yürütülür.
Protokolde yer alan Gelişimi İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR), sağlık çalışanının aileyle görüşürken kullandığı klinik bir izlem aracıdır. Ailenin evde kendi başına uygulayacağı bir test veya tanı listesi değildir.
Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın. Hekiminiz gerektiğinde gelişimsel değerlendirme ya da ilgili uzman yönlendirmesini planlar.
Bu metin, Bakanlık protokolünü sitemizin aileler için özgün diliyle özetler; Bakanlığın yayımladığı bir kart veya GİDR uygulaması değildir ve GİDR maddelerini yeniden yayımlamaz. Sayfadaki 90 gelişim kartının beceri metinleri Bakanlık protokolünden alınmamıştır; CDC yaş listelerine dayanır.
CDC (Centers for Disease Control and Prevention; Türkçesi ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı bünyesindeki federal halk sağlığı kurumudur.
Bu sayfadaki gelişim basamakları, CDC'nin “Learn the Signs. Act Early.” programındaki İngilizce yaş listelerine dayanır. Program, ailelerin 2 aydan 5 yaşa kadar çocukların oyun, öğrenme, konuşma, davranış ve hareket gelişimini izlemesine ve bir kaygıda erken harekete geçmesine yardım etmek için hazırlanmıştır.
“Bu kartın CDC gelişim basamağını aç” bağlantısı yalnızca karttaki gelişim basamağının İngilizce dayanağını gösterir. Türkçe anlatım, “olmuyorsa” açıklamaları ve evde denenebilecek öneriler sitemiz tarafından hazırlanmış; Ergoterapist Rabia Bulut tarafından 31 Temmuz 2026'da klinik olarak gözden geçirilmiştir. Bu içerik CDC tarafından hazırlanmış veya onaylanmış resmî bir Türkçe çeviri değildir; bu site CDC'ye bağlı değildir.
CDC, bir gelişim basamağını çocukların yaklaşık %75'inin veya daha fazlasının o yaşa kadar göstermesinin beklendiği yaş başlığı altında sunar. Bu yaklaşık her 4 çocuktan 3'ü veya daha fazlası demektir; son tarih ya da başarı puanı değildir ve Türkiye'ye özgü bir norm değildir.
Hayır. Listeler bütün gelişim becerilerini içermez; gelişim standardı, tarama testi veya tanı aracı değildir. Bir basamağın görülmemesi tek başına gecikme ya da tanı anlamına gelmez; bütün basamakların görülmesi de her gelişim sorununu dışlamaz. Gerektiğinde standartlaştırılmış, geçerli bir gelişimsel tarama ve uzman değerlendirmesi yapılır.
Bir veya daha fazla basamak görülmüyorsa, çocuğunuz daha önce yaptığı bir beceriyi kaybettiyse ya da başka bir kaygınız varsa beklemeyin. Aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın ve gelişimsel tarama gerekip gerekmediğini sorun.
Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dikkatinizi çekmek için kendiliğinden gülümser.
Dikkatinizi çekmek için kendiliğinden gülümsemiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Onu kucağınıza alıp konuşun; bunu yaparken gülümseyin ve neşeli olun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz güldürmeye çalışınca kıkırdar (henüz kahkaha değil).
Siz güldürmeye çalışınca kıkırdamıyorsa değişik oyunlarla ve dinlenmiş olduğu saatlerde deneyin. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
"Cee" gibi oyunlar oynayın: elinizle gözlerinizi kapatıp açın ve keyif alıp almadığına bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk dikkatinizi çekmek için size bakar, hareket eder ya da ses çıkarır.
Dikkatinizi çekmek için bakma, hareket etme ya da ses çıkarma görülmüyorsa bunu izlemeye değer. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Değişik şeylere nasıl tepki verdiğini dikkatle izleyin; neyi sevip sevmediğini böyle öğrenirsiniz.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "ooo", "aaa" gibi sesler çıkarır (agulama).
Agulama sesleri henüz duyulmuyorsa çocuklar aynı hızda ilerlemez, ama bunu atlamayın. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Çıkardığı sesleri taklit edin ve karşılıklı ne kadar "konuştuğunuza" bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz konuştuğunuzda ses çıkararak karşılık verir.
Siz konuştuğunuzda ses çıkararak karşılık vermiyorsa sessiz bir ortamda ve yüz yüze tekrar deneyin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.
Ses çıkardığında heyecanla karşılık verin: gülümseyin ve konuşun. Bu sırayla konuşmayı öğretir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sesinizin geldiği yöne başını çevirir.
Sesinizin geldiği yöne dönmüyorsa bunu sessiz bir ortamda ve iki yandan deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Adını kullanarak seslenin; adını tanımaya doğru bu yaşta adım atmaya başlar.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz kucağınızda tutarken başını desteksiz sabit tutar.
Kucakta başını desteksiz sabit tutmuyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Koltuk altlarından sıkıca tutup ayaklarını kucağınıza koyun; zıplamasına izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk eline verdiğiniz oyuncağı tutar.
Eline verdiğiniz oyuncağı tutmuyorsa tutması kolay, hafif oyuncaklarla deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Çıngırak ya da renkli resimli bez kitap gibi tutması kolay güvenli oyuncaklar verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ellerini ağzına götürür.
Ellerini ağzına götürmüyorsa bunu farklı pozisyonlarda gözlemleyip not edin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Güvenli şeyleri ağzına götürüp keşfetmesine izin verin; keskin, sıcak ya da boğulma riski taşıyan şeyleri uzak tutun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 4. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstü yatarken dirseklerine dayanıp göğsünü kaldırır.
Karın üstü yatarken dirseklerine dayanıp göğsünü kaldırmıyorsa karın üstü geçirdiği süre belirleyici olabilir. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Her gün yerde ya da oyun matında onunla oynayın; hareket etmesine ve keşfetmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)