15-18 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
On beş-on sekiz ay arasında hareket alanı genişlerken iletişim, taklit, ortak dikkat ve öz bakım denemeleri de artabilir. On sekizinci ay gelişim izlemi; çocuğun güçlü yanlarını, ailenin kaygısını ve günlük yaşama katılımını birlikte konuşmak için önemli bir duraktır.
Dönemin sonuna yaklaşırken bağımsız yürüyebilir, kâğıda karalama yapabilir, kapaksız bardaktan içmeyi ve parmaklarıyla yemeyi deneyebilir. Bu denemelerde hızdan çok bedenin iki tarafını kullanma, dengeyi toparlama ve göreve katılma isteğine bakın.
Sizden kısa süre uzaklaşıp hâlâ yakın olduğunuzu kontrol edebilir; ilgisini çeken bir şeyi gösterebilir ve sizinle kitaba bakabilir. Birkaç sözcük denemesi yapması ve yalnızca sözle verilen tek basamaklı bir yönergeyi izlemesi dönemin sonuna doğru görülebilir.
Süpürme gibi basit bir ev işini taklit edebilir ve oyuncak arabayı sürme gibi nesneyi işlevine uygun kullanabilir. Taklit oyununda amacı kendi biçiminde değiştirmesine izin vermek, yalnızca doğru hareketi kopyalamasını beklemekten daha zengin bir oyun alanı açar.
Söylediği kısa ifadeyi bir sözcük ekleyerek tekrar edin; kitapta gösterip yanıtı için bekleyin. Güvenli ev işlerine küçük bir rolle katılmasına, kaşık ve bardak denemesine, kalın boya kalemiyle karalamasına fırsat verin. Dökülme olduğunda işi birlikte toparlayın.
Daha önce kullandığı bir beceri kaybolursa; yürüme veya asimetri, işitme, ortak dikkat, jest-sözcük, oyun ya da günlük bakım konusunda kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Dönem sonunda birkaç farklı alandaki gözlemi hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin; günlük katılım için çocuk alanında çalışan bir ergoterapistten destek alınabilir.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yanınızdan uzaklaşır ama yakında olduğunuzdan emin olmak için bakar.
Yanınızdan uzaklaşıp size bakmıyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Üzüldüğünde gidebileceği bir köşe oluşturun; yakınında durun, güvende olduğunu bilsin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ilginç bulduğu bir şeyi göstermek için işaret eder.
İlginç bulduğu bir şeyi göstermek için işaret etmiyorsa paylaşımlı dikkat izlenmeye değer.
Basit sorular sorun: "Bu ne?" Böylece çevresindekiler üzerine düşünmesine yardım edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ellerini yıkamanız için uzatır.
Ellerini yıkamanız için uzatmıyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Ne yaptığınızı anlatarak konuşun ya da şarkı söyleyin: "Şimdi ellerini yıkıyoruz."
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizinle birlikte kitabın birkaç sayfasına bakar.
Sizinle kitabın birkaç sayfasına bakmıyorsa daha kısa ve resimli kitaplarla deneyin.
Kitap okuyun ve resimler hakkında basit kelimelerle konuşun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kolunu geçirerek ya da ayağını kaldırarak giyinmenize yardım eder.
Kolunu geçirerek ya da ayağını kaldırarak yardım etmiyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz.
Basit seçenekler sunun: giydirirken kırmızı mı mavi tişört mü istediğini sorun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "mama" ve "baba" dışında üç ya da daha fazla kelime söylemeye çalışır.
"Mama" ve "baba" dışında üç kelime denemesi yoksa bunu izlemeye değer.
Söylediği kelimenin üstüne ekleyerek yeni kelimeler öğretin: "köpek" derse "evet, bu bir köpek" deyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk jest olmadan verilen tek aşamalı yönergeyi izler.
Jest olmadan tek aşamalı yönergeyi izlemiyorsa yönergeyi kısaltıp yüzünüz ona dönük tekrar deneyin.
Onunla konuşurken yüzünüzü ona çevirin ve mümkünse göz hizasına inin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk süpürge ile süpürmek gibi ev işlerini taklit eder.
Ev işlerini taklit etmiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Hayalî oyunu özendirin: kaşık verin, oyuncak ayısını beslesin. Sırayla siz de yapın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk oyuncak arabayı itmek gibi basit oyunlar kurar.
Oyuncakla basit oyun kurmuyorsa oyuncak sayısını azaltıp birlikte deneyin.
Topu karşılıklı yuvarlayın, oyuncak arabaları itin, blokları kabın içine koyup çıkarın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk hiçbir yere tutunmadan yürür.
Hiçbir yere tutunmadan yürümüyorsa bunu atlamayın; 18. ay bir CDC kontrol noktası.
İtebileceği ya da çekebileceği güvenli oyuncaklar verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kalemle karalama yapar.
Kalemle karalama yapmıyorsa daha kalın kalemlerle ve büyük kâğıtla deneyin.
Birlikte basit sanat işleri yapın: pastel boya ya da parmak boyası verin, kâğıda yaymasına izin verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk kaşık kullanmayı dener.
Kaşık kullanmayı denemiyorsa tek madde üzerinden bir sonuç çıkmaz.
Kapaksız bardaktan içmesine ve kaşıkla yemeyi denemesine izin verin; dökmesi normaldir.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 18. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yardımsız koltuğa ya da sandalyeye çıkıp iner.
Yardımsız koltuğa çıkıp inmiyorsa bunu not edin ve güvenliği gözden geçirin.
Yemeklerde onunla birlikte masaya oturun; sandalyesine kendi çıkmasına fırsat verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Zemine birkaç minder veya yastık serip kısa bir yol oluşturun; üzerinde yürüyerek dengesini keşfetsin. Böylece hem yürüyüşü pekişir hem yeni yüzeylerde adım atmayı öğrenir.
Farklı yüzeylerde adım atmak bacak kaslarını ve denge duygusunu güçlendirir, yürüyüşün daha kararlı hale gelmesine katkı sağlar.
Yere 3-4 yastık art arda dizip elinden tutarak üzerinde yürümesine eşlik edin.
Malzeme: Yastıklar veya minderler · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Yastıkları yan yana, aralıksız dizin; elinden sıkıca tutarak birlikte yürüyün.
Kolay geliyorsa: Yastıklar arasına küçük boşluklar bırakıp elini tutmadan denemesine izin verin.
Güvenlik: Denge kaybında yumuşak zemine düşmesi için yakınında durun.
Oyun
Evde sık gördüğü bir eşyayı gösterip "Bu ne?" diye sorun, söylemese bile siz ismini söyleyin. Kelime dağarcığı bu tür tekrarlarla hızla büyür.
Nesneleri gösterip adlandırmak, kelime ile nesne arasındaki bağı kurmasına yardımcı olur ve yeni kelimeler öğrenmesini hızlandırır.
Bir eşyayı gösterip adını net söyleyin, sonra çocuğunuzdan tekrar etmesini isteyin.
Malzeme: Evde sık kullanılan eşyalar (kaşık, top, ayakkabı gibi) · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Tek, çok bilindik bir eşyayla başlayıp yalnızca ilk hecesini birlikte söyleyin.
Kolay geliyorsa: Art arda üç farklı eşya gösterip her birinin adını sırayla sorun.
Oyun
Süpürürken veya masayı silerken çocuğunuza küçük bir bez ya da fırça verin, sizi taklit ederek "yardım" etsin.
Gördüğü hareketi tekrarlamaya çalışmak, gözlem yoluyla öğrenme ve basit nedensel ilişkileri kavrama becerisini destekler.
Elinize aldığınız bir bezle silme hareketini yapıp aynı bezden birini ona uzatın.
Malzeme: Küçük bir bez veya el fırçası · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Hareketi çok yavaş ve abartılı yaparak gösterin, elini tutup birlikte bir kez deneyin.
Kolay geliyorsa: Farklı bir günlük işi, örneğin katlama, ekleyip sırayla iki hareketi taklit etmesini isteyin.