İçeriğe Atla

30-36 ay

Karşılıklı konuşma ve daire çizme

Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.

Bu kartlar CDC'nin gelişim basamaklarından çevrilmiş genel bilgilerdir; tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz. Kartlardaki “çoğu çocuk” ifadesi CDC'nin en az %75 eşiğine dayanır; bu Türkiye'ye özgü bir norm değildir. Türkiye'de gelişim her rutin izlemde değerlendirilir. Bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle beklemeden paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.

İki farklı bilgi

Türkiye’de izlem yolu ve bu kartların dayanağı

Sağlık Bakanlığı kaynakları Türkiye’deki izlem ve başvuru yolunu açıklar. Bu sitedeki kartlar ise CDC yaş listelerine dayanır; Bakanlık kartı değildir.

Türkiye’de izlem ve başvuru Sağlık hizmetindeki yol T.C. Sağlık Bakanlığı
Aynı şey değil
Bu sitedeki kartların dayanağı · ABD Gelişim basamakları CDC yaş listeleri
1 · Türkiye’de izlem ve başvuru Bir kaygıda kiminle görüşmeliyim? Aile hekiminiz veya çocuğunuzu izleyen hekim

Türkiye’de resmî gelişim izlemi nasıl yürür?

T.C. Sağlık Bakanlığının Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri, çocuğun gelişiminin rutin bebek ve çocuk izlemlerinde ele alınmasını önerir. Bu izlemler çoğunlukla aile hekimliği biriminde yürütülür.

Protokolde yer alan Gelişimi İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR), sağlık çalışanının aileyle görüşürken kullandığı klinik bir izlem aracıdır. Ailenin evde kendi başına uygulayacağı bir test veya tanı listesi değildir.

Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın. Hekiminiz gerektiğinde gelişimsel değerlendirme ya da ilgili uzman yönlendirmesini planlar.

Bu metin, Bakanlık protokolünü sitemizin aileler için özgün diliyle özetler; Bakanlığın yayımladığı bir kart veya GİDR uygulaması değildir ve GİDR maddelerini yeniden yayımlamaz. Sayfadaki 90 gelişim kartının beceri metinleri Bakanlık protokolünden alınmamıştır; CDC yaş listelerine dayanır.

2 · Bu sitedeki kartların dayanağı · ABD Kartlar neye dayanıyor? CDC yaş listeleri — tarama veya tanı aracı değil

CDC nedir?

CDC (Centers for Disease Control and Prevention; Türkçesi ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı bünyesindeki federal halk sağlığı kurumudur.

Bu sayfadaki gelişim basamakları, CDC'nin “Learn the Signs. Act Early.” programındaki İngilizce yaş listelerine dayanır. Program, ailelerin 2 aydan 5 yaşa kadar çocukların oyun, öğrenme, konuşma, davranış ve hareket gelişimini izlemesine ve bir kaygıda erken harekete geçmesine yardım etmek için hazırlanmıştır.

“Bu kartın CDC gelişim basamağını aç” bağlantısı yalnızca karttaki gelişim basamağının İngilizce dayanağını gösterir. Türkçe anlatım, “olmuyorsa” açıklamaları ve evde denenebilecek öneriler sitemiz tarafından hazırlanmış; Ergoterapist Rabia Bulut tarafından 31 Temmuz 2026'da klinik olarak gözden geçirilmiştir. Bu içerik CDC tarafından hazırlanmış veya onaylanmış resmî bir Türkçe çeviri değildir; bu site CDC'ye bağlı değildir.

Kartlar nasıl okunmalı?

“Çoğu çocuk” ne demek?

CDC, bir gelişim basamağını çocukların yaklaşık %75'inin veya daha fazlasının o yaşa kadar göstermesinin beklendiği yaş başlığı altında sunar. Bu yaklaşık her 4 çocuktan 3'ü veya daha fazlası demektir; son tarih ya da başarı puanı değildir ve Türkiye'ye özgü bir norm değildir.

Bu bir test veya tanı mı?

Hayır. Listeler bütün gelişim becerilerini içermez; gelişim standardı, tarama testi veya tanı aracı değildir. Bir basamağın görülmemesi tek başına gecikme ya da tanı anlamına gelmez; bütün basamakların görülmesi de her gelişim sorununu dışlamaz. Gerektiğinde standartlaştırılmış, geçerli bir gelişimsel tarama ve uzman değerlendirmesi yapılır.

Ne zaman görüşmeliyim?

Bir veya daha fazla basamak görülmüyorsa, çocuğunuz daha önce yaptığı bir beceriyi kaybettiyse ya da başka bir kaygınız varsa beklemeyin. Aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın ve gelişimsel tarama gerekip gerekmediğini sorun.

Gelişim

Ayrılık sonrası sakinleşme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizi çocuk bakım evine bırakışınız gibi bir ayrılıktan sonra 10 dakika içinde sakinleşir.

Ayrıldıktan sonra uzun süre sakinleşmiyorsa bu çocuklar arasında büyük fark gösterebilir. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.

Yeni yerlere ve insanlara alışması için bu yerler hakkında hikâyeler okuyun ya da rol yapın.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Başka çocukların oyununa katılma

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk başka çocukları fark edip onlarla oynamaya katılır.

Başka çocukların oyununa henüz katılmıyorsa farklı ortamlarda tekrar gözlemleyin. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.

Başka çocuklarla oynamasını teşvik edin; bu arkadaşlığın değerini öğrenmesine yardımcı olur.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Karşılıklı konuşma sürdürme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizinle en az iki karşılıklı sözle bir konuşma sürdürür.

Karşılıklı bir konuşma henüz sürdürmüyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.

Birlikte küçük örümcek gibi basit şarkılar ve tekerlemeler öğretin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Kim, ne, nerede sorularını sorma

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "anne/baba nerede?" gibi kim, ne, nerede ya da neden sorularını sorar.

Kim, ne, nerede gibi sorular henüz sormuyorsa çocuklar bunu farklı hızda öğrenir. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.

Sorunlarını anlamasına yardımcı olacak sorular sorup birlikte çözüm üretmesini destekleyin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Resimdeki eylemi söyleme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk resimde ya da kitapta sorduğunuzda "koşuyor", "yiyor" ya da "oynuyor" gibi hangi eylemin olduğunu söyler.

Resimdeki eylemi henüz söylemiyorsa bunu farklı kitaplarla deneyin. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.

Kitaptaki resim hakkında ne olduğunu sorup ayrıntı isteyin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Sorulunca adını söyleme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sorduğunuzda adını söyler.

Sorulduğunda adını henüz söylemiyorsa bunu not edin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.

Adını ve yaşını söylemesini isteyerek teşvik edin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Anlaşılır konuşma

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk çoğu zaman başkalarının anlayabileceği kadar anlaşılır konuşur.

Çoğu zaman anlaşılamıyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.

Söylediklerini tekrarlayıp daha olgun kelimelerle uzun cümleler kurarak dilini geliştirin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Daire çizme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk gösterdiğinizde bir daire çizer.

Gösterdiğinizde bir daire çizmiyorsa bunu birkaç kez daha deneyin. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.

Kâğıt, boya kalemi ve boyama kitabı verin; birlikte çizgi ve şekil çizin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Sıcak nesneden kaçınma

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ocak gibi sıcak bir nesneye dokunmaması söylendiğinde dokunmaktan kaçınır.

Sıcak bir nesneye dokunmaktan kaçınmıyorsa bunu not edin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.

Basit, net kurallar koyun; kural bozulunca doğrusunu gösterin, uyduğunda övün.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Boncuk dizme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk iri boncuk ya da makarna gibi nesneleri ipe dizer.

Nesneleri ipe dizmiyorsa bunu daha büyük parçalarla deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.

El ve parmak kaslarını güçlendirmek için oyun hamuruyla sıkıştırma, bastırma, top yapma gibi oyunlar oynatın.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Kendi giysisini giyme

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bol bir pantolon ya da ceket gibi bazı giysilerini kendi başına giyer.

Giysisini kendi başına giymiyorsa bu tek başına bir şey söylemez. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.

Yemek hazırlarken meyve sebze yıkamak ya da karıştırmak gibi basit görevler verin.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim

Çatal kullanma

CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk çatal kullanır.

Çatal kullanmıyorsa bunu farklı yemeklerle tekrar deneyin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.

Ara öğünde havuç mu elma mı gibi basit, sağlıklı seçenekler sunun.

Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)

Gelişim dönemleri

Hemen Ara WhatsApp Sor