30-36 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz.
Kaynaklar
Bu profil; Türkiye’deki resmî izlem için Sağlık Bakanlığı protokolü, bu döneme ait CDC gelişim gözlemleri ve seçilmiş Türkçe akademik çalışmalardan yararlanılarak hazırlandı.
Dönem profili
Hareketten iletişime, oyundan günlük yaşama kadar bu dönemin tamamını birlikte okuyun. Bunlar tek tek sınanacak maddeler değil, gelişimi günlük yaşam içinde anlamaya yardımcı bir çerçevedir.
Otuz-otuz altı ay arasında karşılıklı konuşma, akran oyununa katılma, giyinme ve çizim gibi alanlar birbirini besler. Aile gözlemi, günlük yaşam örnekleri ve gerektiğinde yapılandırılmış değerlendirme birlikte ele alındığında gelişim daha bütüncül görünür.
Dönemin sonuna doğru büyük boncuk veya makarnayı ipe geçirebilir ve bazı giysileri kendi başına giyebilir. İpe geçirme malzemesini ağzına götürmeyeceği yakın gözetimli bir anda kullanın; giyinmede denge, iki elin iş birliği ve adım sırasına bakın.
Ayrılıktan sonra kısa sürede sakinleşebilir, diğer çocukları fark edip oyunlarına katılabilir. Sizinle en az iki karşılıklı sıra konuşabilir; “kim, ne, nerede, neden” soruları sorabilir, adını söyleyebilir ve konuşması çoğu zaman çevresindekilerce anlaşılabilir.
Nasıl gösterildiğini gördükten sonra daire çizmeyi deneyebilir ve sıcak nesne uyarısına göre davranabilir. Resim, oyun ve günlük güvenlik anlarında yalnızca sonucu değil; yönergeyi nasıl anladığını ve çözümü nasıl planladığını izleyin.
Açık uçlu bir soru sorup cevabını tamamlamadan bekleyin. Akranla kısa sıra oyunları, kalın ip-büyük delikli malzeme, daire ve serbest çizim, giyinmede küçük görevler sunun. Sıcak, yol ve düşme güvenliğini günlük olayların içinde kısa cümlelerle konuşun.
Kazandığı bir beceri kaybolursa; hareket/asimetri, işitme, konuşmanın anlaşılması, karşılıklı iletişim, sosyal oyun veya günlük yaşam hakkında kaygınız varsa aile hekiminizle ya da çocuğunuzu izleyen hekimle görüşün. Birkaç farklı alandaki gözlemi dönem sonunda hiç görmediyseniz gelişim taraması isteyin; işlevsel katılım için ergoterapi değerlendirmesi eklenebilir.
Klinik gözden geçirme: Erg. Rabia Bulut · 2026-08-02
Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizi çocuk bakım evine bırakışınız gibi bir ayrılıktan sonra 10 dakika içinde sakinleşir.
Ayrıldıktan sonra uzun süre sakinleşmiyorsa bu çocuklar arasında büyük fark gösterebilir.
Yeni yerlere ve insanlara alışması için bu yerler hakkında hikâyeler okuyun ya da rol yapın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk başka çocukları fark edip onlarla oynamaya katılır.
Başka çocukların oyununa henüz katılmıyorsa farklı ortamlarda tekrar gözlemleyin.
Başka çocuklarla oynamasını teşvik edin; bu arkadaşlığın değerini öğrenmesine yardımcı olur.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sizinle en az iki karşılıklı sözle bir konuşma sürdürür.
Karşılıklı bir konuşma henüz sürdürmüyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz.
Birlikte küçük örümcek gibi basit şarkılar ve tekerlemeler öğretin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk "anne/baba nerede?" gibi kim, ne, nerede ya da neden sorularını sorar.
Kim, ne, nerede gibi sorular henüz sormuyorsa çocuklar bunu farklı hızda öğrenir.
Sorunlarını anlamasına yardımcı olacak sorular sorup birlikte çözüm üretmesini destekleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk resimde ya da kitapta sorduğunuzda "koşuyor", "yiyor" ya da "oynuyor" gibi hangi eylemin olduğunu söyler.
Resimdeki eylemi henüz söylemiyorsa bunu farklı kitaplarla deneyin.
Kitaptaki resim hakkında ne olduğunu sorup ayrıntı isteyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk sorduğunuzda adını söyler.
Sorulduğunda adını henüz söylemiyorsa bunu not edin.
Adını ve yaşını söylemesini isteyerek teşvik edin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk çoğu zaman başkalarının anlayabileceği kadar anlaşılır konuşur.
Çoğu zaman anlaşılamıyorsa tek başına bir sonuç çıkmaz.
Söylediklerini tekrarlayıp daha olgun kelimelerle uzun cümleler kurarak dilini geliştirin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk gösterdiğinizde bir daire çizer.
Gösterdiğinizde bir daire çizmiyorsa bunu birkaç kez daha deneyin.
Kâğıt, boya kalemi ve boyama kitabı verin; birlikte çizgi ve şekil çizin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ocak gibi sıcak bir nesneye dokunmaması söylendiğinde dokunmaktan kaçınır.
Sıcak bir nesneye dokunmaktan kaçınmıyorsa bunu not edin.
Basit, net kurallar koyun; kural bozulunca doğrusunu gösterin, uyduğunda övün.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk iri boncuk ya da makarna gibi nesneleri ipe dizer.
Nesneleri ipe dizmiyorsa bunu daha büyük parçalarla deneyin.
El ve parmak kaslarını güçlendirmek için oyun hamuruyla sıkıştırma, bastırma, top yapma gibi oyunlar oynatın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bol bir pantolon ya da ceket gibi bazı giysilerini kendi başına giyer.
Giysisini kendi başına giymiyorsa bu tek başına bir şey söylemez.
Yemek hazırlarken meyve sebze yıkamak ya da karıştırmak gibi basit görevler verin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 36. ayın sonuna kadar çoğu çocuk çatal kullanır.
Çatal kullanmıyorsa bunu farklı yemeklerle tekrar deneyin.
Ara öğünde havuç mu elma mı gibi basit, sağlıklı seçenekler sunun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Oyun
Birlikte bir resimli kitap ya da dergi sayfası açın. Sayfadaki resme bakıp "Burada ne oluyor?" diye sorun, çocuğunuzun cevabını dinleyin ve siz de bir cümle ekleyerek sohbeti sürdürün.
Karşılıklı konuşma, çocuğun cümle kurma ve sırayla konuşma becerisini güçlendirir.
Resme bakıp "Burada ne oluyor?" diye sorun ve cevabı bir cümleyle genişletin.
Malzeme: Bir resimli kitap veya dergi. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Çocuğun tek kelimelik cevabını kabul edip cümleyi siz tamamlayın.
Kolay geliyorsa: "Sonra ne olur dersin?" diye sorup tahmin etmesini isteyin.
Oyun
Kağıda önce siz büyük bir daire çizin, sonra çocuğunuzun kalemi tutup sizi taklit ederek kendi dairesini çizmesine fırsat verin; ister boyayla, ister mumluk kalemle deneyebilirsiniz.
Şekil çizmek, göz-el koordinasyonunu ve kalem tutma becerisini destekler.
Kağıda büyük bir daire çizip çocuğunuzdan taklit etmesini isteyin.
Malzeme: Kağıt ve kalem veya boya kalemi. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Elinden tutup daireyi birlikte, yavaşça çizin.
Kolay geliyorsa: Daireyi bir güneş ya da yüz haline getirmeyi önerin.
Oyun
Kalın bir ipin ucuna delikli makarna veya büyük tahta boncuklar dizin. İlk parçayı siz geçirip ipi çocuğunuza uzatın, sırayla parça geçirerek bir kolye ya da bilezik tamamlamasına yardımcı olun.
Küçük parçaları tutup ipe geçirmek, parmak uçları arasındaki ince motor kontrolü geliştirir.
İlk makarnayı ipe siz geçirip ipi çocuğunuza uzatın, sırayı ona bırakın.
Malzeme: Kalın ip veya bağcık, delikli makarna ya da büyük boncuk. · ~3 dk
Zorlanıyorsa: Delik daha büyük olan parçaları ve daha kalın bir ip kullanın.
Kolay geliyorsa: Renkleri sırayla dizmesini isteyin, örneğin kırmızı-mavi-kırmızı düzeninde.
Güvenlik: Küçük parçalar ağza götürülebileceğinden etkinlik sırasında çocuğunuzu yalnız bırakmayın.