0-2 ay
Bu dönemde çoğu çocukta görülenler. Her çocuk kendi hızında gelişir; bu bir kontrol listesi değil, birlikte bakılacak bir çerçevedir.
Bu kartlar CDC'nin gelişim basamaklarından çevrilmiş genel bilgilerdir; tanı koymaz ve standartlaştırılmış, geçerli bir gelişim taramasının yerini tutmaz. Kartlardaki “çoğu çocuk” ifadesi CDC'nin en az %75 eşiğine dayanır; bu Türkiye'ye özgü bir norm değildir. Türkiye'de gelişim her rutin izlemde değerlendirilir. Bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle beklemeden paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
İki farklı bilgi
Sağlık Bakanlığı kaynakları Türkiye’deki izlem ve başvuru yolunu açıklar. Bu sitedeki kartlar ise CDC yaş listelerine dayanır; Bakanlık kartı değildir.
T.C. Sağlık Bakanlığının Bebek, Çocuk, Ergen İzlem Protokolleri, çocuğun gelişiminin rutin bebek ve çocuk izlemlerinde ele alınmasını önerir. Bu izlemler çoğunlukla aile hekimliği biriminde yürütülür.
Protokolde yer alan Gelişimi İzleme ve Destekleme Rehberi (GİDR), sağlık çalışanının aileyle görüşürken kullandığı klinik bir izlem aracıdır. Ailenin evde kendi başına uygulayacağı bir test veya tanı listesi değildir.
Çocuğunuzun gelişimiyle ilgili bir kaygınız varsa aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın. Hekiminiz gerektiğinde gelişimsel değerlendirme ya da ilgili uzman yönlendirmesini planlar.
Bu metin, Bakanlık protokolünü sitemizin aileler için özgün diliyle özetler; Bakanlığın yayımladığı bir kart veya GİDR uygulaması değildir ve GİDR maddelerini yeniden yayımlamaz. Sayfadaki 90 gelişim kartının beceri metinleri Bakanlık protokolünden alınmamıştır; CDC yaş listelerine dayanır.
CDC (Centers for Disease Control and Prevention; Türkçesi ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı bünyesindeki federal halk sağlığı kurumudur.
Bu sayfadaki gelişim basamakları, CDC'nin “Learn the Signs. Act Early.” programındaki İngilizce yaş listelerine dayanır. Program, ailelerin 2 aydan 5 yaşa kadar çocukların oyun, öğrenme, konuşma, davranış ve hareket gelişimini izlemesine ve bir kaygıda erken harekete geçmesine yardım etmek için hazırlanmıştır.
“Bu kartın CDC gelişim basamağını aç” bağlantısı yalnızca karttaki gelişim basamağının İngilizce dayanağını gösterir. Türkçe anlatım, “olmuyorsa” açıklamaları ve evde denenebilecek öneriler sitemiz tarafından hazırlanmış; Ergoterapist Rabia Bulut tarafından 31 Temmuz 2026'da klinik olarak gözden geçirilmiştir. Bu içerik CDC tarafından hazırlanmış veya onaylanmış resmî bir Türkçe çeviri değildir; bu site CDC'ye bağlı değildir.
CDC, bir gelişim basamağını çocukların yaklaşık %75'inin veya daha fazlasının o yaşa kadar göstermesinin beklendiği yaş başlığı altında sunar. Bu yaklaşık her 4 çocuktan 3'ü veya daha fazlası demektir; son tarih ya da başarı puanı değildir ve Türkiye'ye özgü bir norm değildir.
Hayır. Listeler bütün gelişim becerilerini içermez; gelişim standardı, tarama testi veya tanı aracı değildir. Bir basamağın görülmemesi tek başına gecikme ya da tanı anlamına gelmez; bütün basamakların görülmesi de her gelişim sorununu dışlamaz. Gerektiğinde standartlaştırılmış, geçerli bir gelişimsel tarama ve uzman değerlendirmesi yapılır.
Bir veya daha fazla basamak görülmüyorsa, çocuğunuz daha önce yaptığı bir beceriyi kaybettiyse ya da başka bir kaygınız varsa beklemeyin. Aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın ve gelişimsel tarama gerekip gerekmediğini sorun.
Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk konuşulduğunda ya da kucağa alındığında sakinleşir.
Bebeğiniz sesinizle ya da kucakta sakinlemiyorsa tek bir madde üzerinden bir sonuç çıkmaz. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Huzursuzken yumuşak bir sesle konuşun, kucağınıza alın, sallayın ya da ona şarkı söyleyin.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yüzünüze bakar.
Yüzünüze bakmıyor gibi görünüyorsa bunu farklı zamanlarda ve yakın mesafede deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Canlı renkli resimlere ya da yüzlere birlikte bakın ve onlar hakkında konuşun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz konuşunca ya da gülümseyince gülümser.
Karşılık veren gülümseme henüz gelmemiş olabilir; çocuklar aynı hızda ilerlemez. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Ses çıkardığında heyecanla karşılık verin: gülümseyin ve onunla konuşun.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk ağlama dışında sesler çıkarır.
Ağlama dışında ses duymuyorsanız bu tek başına bir şey söylemez, ama izlenmeye değer. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Çıkardığı sesleri taklit edin ve karşılıklı ne kadar "konuştuğunuza" bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk yüksek seslere tepki verir.
Yüksek seslere tepki görmüyorsanız bunu farklı seslerle ve sessiz bir ortamda deneyin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Çıngırağı başının bir yanında tutup sallayın; sesi arayıp aramadığına bakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk siz hareket ederken sizi gözle izler.
Sizi gözle izlemiyorsa aydınlatmayı ve mesafeyi değiştirip tekrar deneyin. Beklemek yerine aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle konuşun.
Beslerken, giydirirken ve banyo yaptırırken onunla konuşup oynayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk bir oyuncağa birkaç saniye bakar.
Bir oyuncağa birkaç saniye odaklanmıyorsa tek madde üzerinden sonuç çıkmaz. Bunu aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşmanız yararlı olur; görüşmek için beklemeyin.
Yanına bebeğe uygun güvenli bir ayna koyun; kendine bakmaya başlayacak.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk karın üstü yatarken başını kaldırır.
Karın üstünde baş kaldırma için karın üstü geçirdiği süre belirleyici olabilir. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Uyanıkken karın üstü yatırın ve oyuncakları göz hizasına koyun; yanından ayrılmayın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)Gelişim
CDC'ye göre, 2. ayın sonuna kadar çoğu çocuk iki kolunu ve iki bacağını da hareket ettirir.
İki kolunu ve iki bacağını da hareket ettirmiyorsa ya da bir taraf geride kalıyorsa bunu not edin. Beklemeden aile hekiminizle veya çocuğunuzu izleyen hekimle paylaşın; gerekirse ilgili uzmana yönlendirme yapılabilir.
Beslerken, giydirirken ve banyo yaptırırken onunla konuşup oynayın; kollarını ve bacaklarını serbest bırakın.
Bu kartın CDC gelişim basamağını aç (İngilizce)